विलोम शब्द
विपरीत अर्थ प्रदान करने वाले शब्दों को विलोम शब्द कहा जाता है
| शब्द | विलोम |
| 2.शत्रु | मित्र |
| 3.रात | दिन |
| 4.अमृत | विष |
| 5.प्रकाश | अंधकार |
| 6.तम | उजाला |
| 7.इच्छा | अनिच्छा |
| 8.अल्पायु | दीर्घायु |
| 9.अनुराग | विराग |
| 10.उत्कर्ष | अपकर्ष |
| 11.आदि | अंत |
| 12.आगामी | गत |
| 13.उत्थान | पतन |
| 14.आग्रह | दुराग्रह |
| 15.एकता | अनेकता |
| 16.अनुज | अग्रज |
| 17.आकर्षण | विकर्षण |
| 18.उद्यमी | आलसी |
| 19.परिक्षमि | आलसी |
| 20.अधिक | न्यून |
| 21.आदान | प्रदान |
| 22.उर्वर | ऊसर |
| 23.एक | अनेक |
| 24.आलस्य | स्फूर्ति |
| 25.अर्थ | अनर्थ |
| 26.नगद | उधार |
| 27.उपस्थित | अनुपस्थित |
| 28.सफल | असफल |
| 29.सक्रिय | निष्क्रिय |
| 30.शीत | ऊष्ण |
| 31.शयन | जागरण |
| 32.विधवा | साधवा |
| 33.विधि | निषेध |
| 34.क्षणिक | शाश्वत |
| 35.हर्ष | शोक |
| 36.शुष्क | आर्द्र |
| 37.वरदान | अभिशाप |
| 38.रक्षक | भक्षक |
| 39.रुगण | स्वस्थ |
| 40.मूक | वाचाल |
| 41.सगुण | निर्गुण |
| 42.यश | अपयश |
| 43.ठोस | तरल |
| 44.बंधन | मुक्ति |
| 45.नूतन | पुरातन |
| 46.निरक्षर | साक्षर |
| 47.सुलभ | दुर्लभ |
| 48.क्रय | विक्रय |
| 49.कृतज्ञ | कृतघ्न |
| 50.मोक्ष | बंधन |
| 51.सौभाग्य | दुर्भाग्य |
| 52.सरस | निरस |
| 53.मितव्यय | अपव्यय |
| 54.निंदा | स्तुति |
| 55.घात | प्रतिघात |
| 56.संक्षेप | विस्तार |
| 57.मौखिक | लिखित |
| 58.सुगंध | दुर्गंध |
| 59.सजीव | निर्जीव |
| 60.घृणा | प्रेम |
| 61.प्रत्यक्ष | अप्रत्यक्ष |
| 62.परोक्ष | अपरोक्ष |
| 63.गुप्त | प्रकट |
| 64.प्रसन्नता | खेद |
| 65.दाता | याचक |
| 66.आहार | निराहार |
| 66.स्वाधीन | पराधीन |
| 67.आय | व्यय |
| 68.आदर्श | यथार्थ |
| 69.उत्तम | अधम |
| 70.अतिवृष्टि | अनावृष्टि |
| 71.उपस्थित | अनुपस्थित |
| 72.तेज़ | मंद (निस्तेज) |
| 73.धनी | निर्धन |
| 74.न्याय | अन्याय |
| 75.डर | निडर |
| 76.पंडित | मुर्ख |
| 77.पावन | अपावन |
| 78.बलवान | बलहीन |
| 79.बुद्धिमान | बुद्धिहीन |
| 80.भूत | भविष्य |
| 81.महात्मा | दुरात्मा |
| 82.खट्टा | मीठा |
| 83.लाभ | हानि |
| 84.अनुलोम | विलोम |
| 85.विजय | पराजय |
| 86.दानी | कंजूस/ कृपाण |
| 87.नवीन | प्राचीन |
| 88.देव | दानव |
| 89.जल | अग्नि |
| 90.आकाश | पाताल |
| 91.नैतिक | अनैतिक |
| 92.निर्माण | विनाश |
| 93.कच्चा | पक्का |
| 94.भगवान | हैवान/ राक्षस |
| 95.बहुत | थोड़ा |
| 96.ज्यादा | कम |
| 97.परोपकारी | विनाशकारी |
| 98.लौकिक | अलौकिक |
| 99.लघु | गुरु |
| 100.मानव | दानव |
| 101.सोना | जागना |
| 102.सामान्य | विशेष |
| 103.पुरस्कार | तिरस्कार |
| 104.सम्मान | अपमान |
| 105.आदर | निरादर |
| 106.हिंसा | अहिंसा |
| 107.चल | अचल |
| 108.चर | अचर |
| 109.सरल | कुटिल |
| 110.सनाथ | अनाथ |
| 111.राग | द्वेष |
| 112.मित्रता | शत्रुता |
| 113.जीवन | मृत्यु |
| 114.ज्ञान | अज्ञान |
| 115.ज्ञानी | अज्ञानी |
| 116.चालाक | मूढ़ |
| 117.आधार | निराधार |
| 118.आस्था | अनास्था |
| 119.कपट | निष्कपट |
| 120. वीर | कायर |
| 121.अंधकार | प्रकाश |
| 122.अनुकूल | प्रतिकूल |
| 123.सक्षम | असक्षम |
| 124.अवर | प्रवर |
| 125.अनभिज्ञ | भिज्ञ |
| 126.पुरा | अधूरा |
| 127.अवनति | उन्नति |
| 128.अगला | पिछला |
| 129.आज | कल |
| 130.अपेक्षा | उपेक्षा |
| 131.दोष | निर्दोष |
| 132.अमावस्या | पूर्णिमा |
| 133.अस्त | उदय |
| 134.धर्म | अधर्म |
| 135.अति | अल्प |
| 136.अवनि | अंबर |
| 137.अनुरक्त | विरक्त |
| 138.अनिवार्य | वैकल्पिक |
| 139.वरदान | अभिशाप |
| 140.मूल्यवान | अमूल्यवान/ मूल्यहीन |
| 141.अधोमुखी | उद्भमुखी |
| 142.आंकलन | विकलन |
| 143.आना | जाना |
| 144.आधार | विकर्ण |
| 145.आंतरिक | बाह्य |
| 146.आकार | निराकार |
| 147.आगमन | प्रस्थान |
| 148.साध्य | असाध्य |
| 149.लोक | परलोक |
| 150.ईमानदार | बईमान |
| 151.उपमय | अनुमय |
| 152.उपयोग | दुरूपयोग |
Thanks you mam
ReplyDeleteThanks mam
ReplyDelete